Deze verzameling biedt aan de hand van fraaie voorwerpen een overzicht van de geschiedenis van de stad Deventer en omgeving.
De historische collectie van de stad heeft een lange geschiedenis. Al in 1856 richtte een aantal Deventenaren een Kabinet van Merkwaardigheden op. Dit ging in 1888 Kabinet van Zeldzaamheden heten. Deze verzameling vormde de basis van Historisch Museum Deventer, dat sinds 1915 is gevestigd in de oudste Waag van Nederland.
De collectie bestaat onder meer uit schilderijen (circa 530), tekeningen en grafiek (ca. 2500), bodemvondsten (ca. 1700) en bouwkundige objecten (ca. 100). Ca. 2000 voorwerpen betreffen de Deventer historie en ongeveer 2000 de Deventer nijverheid en industrie. Daarnaast bevat de collectie een zeer belangrijke verzameling munten en penningen (circa 4.000) die getuigt van de Deventer muntslag.